Anlatmaya Bağlı Edebi Metinlerde Anlatım (BAKIŞ AÇISI)

Anlatmaya bağlı edebi metinler dil ve anlatım yönünden incelenirken;
-Anlatıcının bakış açısı ve özellikleri,
– Anlatmaya bağlı edebi metinlerde dilin hangi işlevlerinin ön plana çıkarıldığı,
-Metnin dilinin doğal dilden farklılığı,
-Metindeki ses, kelime bilgisi ve cümle özellikleri dikkate alınır.
Anlatım,bir duyguyu, bir düşünceyi, bir konuyu söz veya yazı ile bildirmeye denir. İnsan iletişimi sağlamak için anlatır ve anlar. Edebi eserde anlatma bir olay çevresinde gelişir. Farklı durumların ve ruh halinin dile getirilmesi çevresinde metinde ifadesini bulur.
Anlatıcı
Edebî metinlerde, okura olayları anlatan kişiye anlatıcı denir.Anlatmaya bağlı edebi metinlerde yazar anlatma görevini bir anlatıcıya yükler.Okuyucu bütün olup biteni bu anlatıcı aracılığı ile öğrenir. Bu kurmaca bir kişidir, görevi kendi gibi kurmaca olan olay örgüsünü ve olay örgüsünde yer alan diğer ögeleri anlatmaktır.Anlatıcının dış dünyada hiçbir gerçekliği yoktur, anlatıda kağıt üzerinde kurmaca varlığı geçerlidir.Çoğunlukla da yazar  ile anlatıcı arasında hiçbir benzerlik yoktur.Yazar kadın, anlatıcı erkek olabilir, ya da tersi.Anlatılan olaya ait hayalî bir varlıktır.
Anlatmaya Bağlı Edebi Metinlerde Anlatıcı ve Bakış Açıları
Gözlemci anlatıcı bakış açısı,

İlahi bakış açısı,
Kahraman anlatıcının bakış açısı olmak üzere üç tip anlatıcı ve bakış açısı vardır.
Olayların kim tarafından görüldüğü ve kim tarafından anlatıldığı sorularına verilen cevaba bakış açısı adı verilir
1- Gözlemci Bakış Açısı
Bu tip bakış açılarında anlatıcı eserinin anlatım dilini 3.tekil şahıs ek ve zamirleri üzerine kurar.Anlatıcı olayların içerisinde yer almaz.Olayları bir kamera tarafsızlığı ile anlatır.Anlatıcı, olayları sadece dışarıdan gözlemleyen bir şahit konumundadır.Görünüşte tarafsız olan bir şahit gibi olup biteni anlatır.Onun olay hakkındaki bilgisi sadece gördükleri ve duydukları ile sınırlıdır.Bu durumda anlatıcı, kahramandan daha az şey bilir.
2- İlahi Bakış Açısı(Hakim bakış açısı,Tanrısal bakış açısı)
Bu tip bakış açılarında anlatıcı eserinin anlatım dilini 3.tekil şahıs ek ve zamirleri üzerine kurar.Anlatıcı olayların içerisinde yer almaz.Her şeyi bilen bir anlatıcının bakış açısıdır.Onun bilgisi sadece gördükleri ve duyduklarından ibaret değildir.Anlatıcı kişilerin zihinlerinden geçenleri, geçmişte yaşadıklarını bütün ayrıntısı ile bilir.Bu durumda anlatıcı, kahramanlardan daha fazlasını bilir.
3- Kahraman Anlatıcı Bakış Açısı
Bu tip bakış açılarında anlatıcı eserinin anlatım dilini 1.tekil şahıs ek ve zamirleri üzerine kurar.Anlatıcı, eserin bir kahramanıdır.Eseri bize kendi bakış açısından anlatır.Anlatıcı gördüğünü, duyduğunu, bildiğini anlatır.Bu durumda anlatıcı ve kahraman eşit bilgiye sahiptir.
Bakış Açılarında Anlatıcının Farklılıkları
Bu bakış açıları, anlatıcının kahramanları karşısında farklı tavırlar almasını sağlar.
İlahi bakış açısında, anlatıcı her şeyin bilgisine ve görüşüne sahiptir.
Gözlemcide ise sadece bir gözlemcidir. Birinci hal, ikinci hale göre anlatıcıya kahramanlarını daha çok yargılama imkânı verir.Bakış açıları, okuyucunun olay karşısındaki tavrını da etkiler.Bakış açısı değiştikçe okuyucunun olaya katılım tarzı değişir.
Anlatmaya Bağlı Edebi Metinlerde Dil
Anlatmaya bağlı edebi metinlerde dil, bilinen özellikleriyle karşımıza çıkmaz. Anlatılanlar olayların durumuna göre yan anlamlarla zenginleştirilmiş bir özelliktedir. Kullanılan edebi dilin, metnin kaleme alındığı dönemin sosyal hayatına, edebi zevkine ve anlayışına göre değişkenlik gösterebileceğini de unutmayalım. Anlatmaya bağlı edebi metinlerde kullanılan dilin ele alınan temayla ve verilmek istenen mesajla da doğrudan ilişkisi vardır.
Anlatmaya bağlı edebi metinlerde dil şiirsel işleviyle kullanılır. Ancak iletişim aracı metindir. Edebi metinler kendilerine özgü iletişim aracıdırlar. Bir gerçeklik yorumlanıp dönüştürülerek yeni bir gerçeklik ortaya konur. Bunun anlatılması da farklı bir dil gerektirir.
Edebi metinler anlam bakımından da diğer metinlerden farklıdır. Çünkü yan anlam bakımından zengindirler. Bu da her okundukları zaman yeniden kurulma ve anlaşılma imkanını beraberinde getirir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s